Trong thực tế làm văn, khá nhiều học sinh còn lúng túng khi gặp kiểu bài phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự, đặc biệt là kiểu bài so sánh nhân vật. Nhân vật văn học thể hiện quan niệm của nhà văn về cuộc đời, vì vậy khi tìm hiểu nhân vật trong tác phẩm, bên cạnh việc xác định những nét tính cách của nó, cần nhận ra những vấn đề của hiện thực và quan niệm của nhà văn mà nhân vật muốn thể hiện. So sánh nhân vật không nhằm để đánh giá độ hơn kém, hay dở của nhân vật hay tác phẩm mà nhằm phát hiện những nét độc đáo trong quan niệm, những sáng tạo riêng trong nghệ thuật thể hiện. Bài giảng của thầy Trần Hinh sẽ được triển khai theo hai vấn đề liên quan trực tiếp đến các bài trong chương trình ôn thi đại học: So sánh hình tượng Huấn Cao (Chữ người tử tù) và hình tượng ông lái đò (Người lái đò sông Đà), so sánh hình tượng cụ già Mết (Rừng xà nu) và nhân vật chú Năm (Những đứa con trong gia đình).

Giúp học sinh:

• Phân tích và thấy rõ được mối liên hệ giữa các nhân vật trong các tác phẩm, từ đó chỉ ra được những nét độc đáo trong tư tưởng và cách thể hiện ở từng tác phẩm.
• Biết cách triển khai các luận điểm một cách mạch lạc, biết phân tích có định hướng.

I. So sánh hình tượng Huấn Cao và hình tượng ông lái đò để thấy được sự thống nhất và sự vận động trong phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân

1. Khái quát tác giả tác phẩm
2. Quan điểm nghệ thuật của Nguyễn Tuân về con người, nhân vật chính trong các tác phẩm
3. So sánh hai nhân vật Huấn Cao và ông lão lái đò

II. Phân tích so sánh hình tượng cụ già Mết và nhân vật chú Năm

1. Khái quát tác giả tác phẩm
2. Phân tích và so sánh cụ già Mết và chú Năm